κείμενο / φωτογραφίες: Μπάμπης Παυλόπουλος / iconstravel photography
Και κάπως έτσι έχουμε φθάσει στην τέταρτη ημέρα του ταξιδιού, ημέρα Τετάρτη. Χαλαρό ξύπνημα, πήραμε το πρωινό μας και αποφασίζουμε πριν ξεκινήσουμε για Κόρδοβα να κάνουμε ένα πέρασμα από το Φυσικό Πάρκο, έτσι τα λένε στην Ισπανία είπαμε, μήπως και έχουμε κάποια ενδιαφέρουσα συνάντηση. Κάναμε μία όμορφη βόλτα στο δάσος, συναντήσαμε μία αλεπού, κάτι αγριοκούνελα που είναι η κύρια λεία του λύγκα, διάφορα πουλάκια και αποφασίσαμε ότι αρκετή άγρια ζωή είδαμε από τη μία, ενώ από την άλλη δεν είναι κάθε μέρα του Αγιαννιού, κάποιοι δεν έχουν δει λύγκα ποτέ σε συνεχόμενες επισκέψεις, άρα ώρα για περιήγηση.
Πρώτος προορισμός θα ήταν το κάστρο Αλμοδόβαρ και μετά, το απόγευμα, θα πηγαίναμε στην Κόρδοβα.
Έλα όμως που ο δρόμος για το Αλμοδόβαρ περνούσε μέσα σχεδόν από την Κόρδοβα και λόγω έργων γινόταν του... Κουτρούλη ο γάμος. Φάγαμε αρκετή ώρα στα εργά λόγω της κίνησης, κάναμε και ένα λάθος γιατί το gps είχε βγει off λόγω των έργων, οπότε μάλλον αργήσαμε να φθάσουμε στο κάστρο. Το πόσο εντυπωσιακό είναι αυτό το κάστρο το αντιλαμβάνεται κανείς από τη στιγμή που θα γίνει ορατό από το δρόμο που οδηγεί εκεί. Όταν φθάσαμε ήταν κλειστό για μεσημέρι, ο όρος σιέστα είναι ισπανικός, οπότε πιάσαμε να το επεξεργαζόμαστε ένα γύρω ώσπου να έρθει η ώρα να ανοίξει.
Πρόκειται για ιδιαίτερα εκτεταμένο κτηριακό συγκρότημα, στις όχθες του Γκουανταλκιβίρ, 22 χλμ δυτικά της Κόρδοβα στο Almodovar del Rio. Xτίστηκε από τους Άραβες τον 8ο αιώνα, με το όνομα Al-Mudawwar (=round), από όπου προέρχεται και το ισπανικό του όνομα, Castillo de Almodovar. Όμως ως οχυρωμένη θέση φαίνεται ότι έχει μακρά ιστορία καθώς η στρατηγική τοποθεσία του λόφου δεν πέρασε απαρατήρητη ήδη από την προϊστορική εποχή. Τον 6ο αιώνα οι Ρωμαίοι ενίσχυσαν την οχύρωση και μετά πέρασε υπό την κυριαρχία των Βησιγότθων (Γότθοι της δύσης για όσους έχουν διαβάσει Αστερίξ). Έτσι όταν οι Άραβες εισέβαλαν στην Ιβηρική το 740 απώθησαν τους Βησιγότθους και μεταξύ άλλων κατέλαβαν και τον οχυρωμένο λόφο. Τους επόμενους μήνες άρχισαν να χτίζουν το δικό τους κάστρο, το Qasaba al-Mudawwar. Η πρώτη επέκταση του κάστρου αναφέρεται τον 10ο αιώνα. Την περίοδο αυτή το κάστρο ανήκε στο Χαλιφάτο της Κόρδοβα. Τους επόμενους αιώνες είδε πολλές μάχες και πολιορκίες έμπροσθεν των τειχών του και άλλαξε κάμποσες φορές χέρια μεταξύ των χαλιφάτων της Ανδαλουσίας, ώσπου τελικά κατά τη διάρκεια της Ανακατάκτησης (Reconquista) πέρασε στα χέρια του Φερδινάνδου Γ΄, το 1240. Το οχυρό συγκρότημα όλα αυτά τα χρόνια της ιστορίας του γνώρισε πολλές επεκτάσεις και αλλαγές στη λειτουργία του αμυντικού του συστήματος, με μετακινήσεις τμημάτων του περιβόλου και βέβαια των πυλών, το πιο ευάλωτο σημείο ενός οχυρώματος. Βεβαίως οι μάχες για την διεκδίκησή του συνεχίστηκαν ως και τον 16ο αιώνα, όταν οι πόλεμοι της Ισπανίας μεταφέρθηκαν στην υπόλοιπη Ευρώπη, οπότε το κάστρο έχασε την σημασία του. Το 17ο αώνα το Αλμοδόβαρ μετατρέπεται από βασιλική σε ιδιωτική περιουσία. Καθώς όμως σχεδόν για τρείς αιώνες στο κάστρο δεν μπήκε ούτε καινούργιο καρφί, το 19ο αιώνα αυτό βρισκόταν σε ερειπιώδη κατάσταση. Η αναστήλωση / αποκατάσταση ξεκίνησε στο τέλος του 19ου αιώνα από έναν απόγονο του αρχικού αγοραστή. Η σημερινή του εμφάνιση είναι αποτέλεσμα των εργασιών αυτής της περιόδου. Έτσι σίγουρα όλα τα στοιχεία του δεν είναι αυθεντικά, οι 9 πύργοι του όμως έστω και ανακατασκευασμένοι είναι, αλλά πραγματικά δεν πειράζει, η ατμόσφαιρα που κυριαρχεί μετράει και αυτή είναι αυθεντική!
Κάστρο Αλμοδόβαρ, μερική άποψη από τον εσωτερικό περίβολο
Κάστρο Αλμοδόβαρ, η θέα προς τη γύρω περιοχή, διακρίνεται ο ποταμός Γκουανταλκιβίρ
Κάποτε ήρθε η ώρα και το κάστρο άνοιξε, οπότε μπήκαμε και στο εσωτερικό του, το οποίο σε ορισμένους χώρους ήταν εξίσου εντυπωσιακό με το εξωτερικό. Ειδικά ο χώρος του ακρόπυργου και ο χώρος της τράπεζας ήταν πραγματικά να περιμένεις να βγουν οι ιππότες, σιδερόφρακτοι. Λόγω όμως μίας χαζομάρας που με έπιασε να το φωτογραφίσω από μακριά από τη δυτική πλευρά ώστε να διακρίνεται καθάρα η σχέση του ακρόπυργου με το υπόλοιπο συγκρότημα, κάτι που βέβαια απαιτούσε μία συγκεκριμένη γωνία, χάσαμε ακόμα περισσότερη ώρα και τελικά φθάσαμε πραγματικά αργοπορημένοι στην Κόρδοβα.
Να σημειώσουμε ότι αν θέλει κάποιος να ευχαριστηθεί την επίσκεψη απαιτείται χρόνος καθώς το κτηριακό σύμπλεγμα είναι εκτεταμένο. Ειδικά για εμάς τους Έλληνες που τέτοιες κατασκευές ανήκουν ελαφρώς στη σφαίρα του παραμυθιού, καθώς από τη μία το φεουδαρχικό σύστημα το οποίο αντικατοπτρίστηκε στα οχυρά τέτοιου τύπου, άλλο κάστρο και άλλο φρούριο, δεν άνθισε στα εδάφη μας, τουλάχιστον με τον τρόπο που έγινε στην δυτική και βόρεια Ευρώπη, ενω από την άλλη δεν επιβίωσε σε καλή κατάσταση σχεδόν καμία από τις μεσαιωνικές παρόμοιου τύπου κατασκευές στη χώρα μας για διάφορους λόγους που δεν είναι του παρόντος, η επίσκεψη σε ένα τέτοιο χώρο είναι σίγουρα ένα πρωτόγνωρο ταξίδι σε ένα παρελθόν μακριά από την παράδοσή μας.
Ο φόβος για το γεγονός ότι αργήσαμε να φθάσουμε στην Κόρδοβα ήταν μήπως δεν προλαβαίναμε ανοιχτό το Αλκάθαρ, για την ακρίβεια Alcazar de los Reyes Cristianos, με λίγα λόγια, το παλάτι. Είπαμε ότι Αλκάθαρ ονομάζονται τα οχυρωμένα παλάτια που χτίστηκαν αρχικά από τους μουσουλμάνους και μετά περνώντας στα χέρια των χριστιανών, ανακαινίστηκαν ή επεκτάθηκαν ή ανακατασκευάστηκαν.
Μπήκαμε στην πόλη, ποτέ δεν με συνέπαιρνε η ιδέα να οδηγώ σε μία πολη στο εξωτερικό, ούτε βέβαια και στην Ελλάδα, ακολουθήσαμε τις πινακίδες και το gps προς Αλκάθαρ και το πάρκινγκ που είχαμε βρει και κάποια στιγμή αργά το απόγευμα φθάσαμε. Στην είσοδο του πάρκινγκ διστάσαμε να προχωρήσουμε καθώς βρισκόμασταν ακριβώς μπροστά στα τείχη της μεσαιωνικής πόλης και αδυνατούσαμε να το πιστέψουμε αυτό που βλέπαμε. Αλλά ναι, πραγματικά αστείο, η πύλη του πάρκινγκ είχε ανοιχτεί στα τείχη και το εσωτερικό του καταλάμβανε μέρος της μεσαιωνικής πόλης. Όχι για να μη λέτε ότι καταστροφές κάνουμε μόνο εμείς. Νομίζω επίσης ότι τώρα δικαιώνεται εκείνος ο συμπολίτης μας που πριν δεκαετίες έριξε τα τείχη της Μονεμβασίας δίπλα στην κεντρική πύλη και έφτιαξε κλειστό πάρκινγκ για το αυτοκινητάκι του. Τι έκανε δηλαδή ο άνθρωπος; Ήρθε μετά η Αρχαιολογική Υπηρεσία και του το χάλασε ξαναχτίζοντας τα τείχη. Η κακία τους έμεινε.
Αφήσαμε λοιπόν το αυτοκίνητο, προλάβαμε το Αλκάθαρ ανοιχτό, είχαν εισιτήρια εκεί και επιτέλους θα βλέπαμε μουδεχάρ και μαυριτανική τέχνη (βλ μέρος Ι). Να πούμε την αλήθεια δεν μας έκανε και τρομερή εντύπωση, ενώ από μουδεχάρ... λίγα πράγματα. Οκ, ήταν πραγματικά ωραίο ως και εντυπωσιακό θα έλεγα καθώς περιδιαβαίναμε από κτήριο σε κτήριο, από αίθουσα σε αίθουσα και από πύργο σε πύργο για να καταλήξουμε τελικά στους περιποιημένους κήπους με τις λιμνούλες. Προφανώς όμως, μάλλον περίμενα κάτι ακόμα πιο εντυπωσιακό, το οποίο τελικά θα έβλεπα σε ένα χρόνο στη Σεβίλη. Το Αλκάθαρ των Χριστιανών Βασιλιάδων όπως είναι το πλήρες του όνομα ουσιαστικά είναι ενα τειχισμένο παλάτι, δηλαδή ακριβώς όπως και τα άλλα Αλκάθαρ, δηλαδή εκτεταμένα μεσαιωνικά κάστρα αλλά στο πιο σινιέ. Προλάβαμε να ολοκληρώσουμε την επίσκεψη σχεδόν την ώρα που έκλεινε, οπότε η περιήγηση στην παλιά πόλη και στον περιβάλλοντα χώρο, στο ποτάμι και στην υπέροχη, πέτρινη, πολύτοξη γέφυρα που ενώνει τις όχθες του ποταμού στην ιστορική περιοχή της πόλης, πραγματοποιήθηκε σχεδόν νύχτα. Μία ακόμα υπόσχεση εδώ, ότι θα ξαναγυρνούσαμε. Το προσπαθήσαμε τις επόμενες χρονιές αλλά δεν μας βγήκε. Παραμένει όμως ψηλά στη λίστα.
Η βόλτα το απόγευμα στις όχθες του ποταμού Γκουανταλκιβίρ που διαρρέει την πόλη είναι μαγική. Περπατήστε εμπρός στα τείχη του Αλκάθαρ και συνεχίστε στη ρωμαϊκή γέφυρα (Puente Romano di Cordoba) ως τον πύργο (Torre de la Calahora) στην απέναντι μεριά. Λίγο αργότερα με τα φώτα η ατμόσφαιρα απογειώνεται και σε συνεπαίρνει σε έναν μεσαιωνικό περίπατο με φόντο τα τείχη της παλιάς πόλης και τον καθεδρικό ναό (Mezquita-Catedral di Cordoba), αρχικά χτισμένος ως μουσουλμανικό τέμενος βασιλικών διαστάσεων. Εκεί πράγματι, κάνοντας τον γύρο του τεράστιου κτηρίου, θαυμάσαμε μαυριτανική διακόσμηση. Μήν παραλείψετε, ανεξαρτήτου ώρας, να χαθείτε στα στενά δρομάκια της παλιάς πόλης και ιδιαίτερα της μαυριτανικής συνοικίας με τα καφασωτά παράθυρα. Το παραμύθι του τόσο ιδιαίτερου ισπανικού μεσαίωνα είναι εκεί και πραγματικά το μόνο που χρειάζεται για να περάσει μέσα σου είναι να αφεθείς στην αίσθηση που αποπνέει το αρχιτεκτονικό σύνολο. Εννοείται ότι η καλύτερη ώρα είναι λίγο πριν χαθεί το φως, αλλά δυστυχώς δεν μπορείς να βρίσκεσαι σε όλα τα μέρη την ιδιανική τους ώρα.
Για διάφορα μέρη έχουμε πει ότι θα επιστρέψουμε για να περάσουμε εκεί μία ολόκληρη ημέρα, στην Κόρδοβα και στη Σιέννα όμως θα το κάνουμε.
Η Κόρδοβα (Cordoba) χτίστηκε στη βόρεια όχθη του ποταμού Γκουανταλκιβίρ κοντά στους πρόποδες της Σιέρρα Μορένα. Η ιστορία της ξεκινάει κατά τον 8ο αιώνα πΧ όταν οι Turdetani ιδρύουν στο σημείο αυτό την πόλη Corduba. Το 169 πΧ γίνεται επίσημα ρωμαϊκή αποικία και πρωτεύουσα της Κάτω Ισπανίας. Τον 5ο αιώνα καταστρέφεται από την εισβολή των Βανδάλων. Τους επόμενους αιώνες ανακάμπτει σε αργούς ρυθμούς υπό την κυριαρχία των, χριστιανών ας σημειωθεί, Βησιγότθων ως το 711, όταν καταλαμβάνεται από τους Άραβες, οι οποίοι 5 χρόνια αργότερα θα την ανακηρύξουν πρωτεύουσα της Ανδαλουσίας. Στο μεταξύ είχε περάσει και για λίγο από την κυριαρχία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η πόλη μετά από πολιορκία παραδόθηκε στον Φερδινάνδο Γ΄ στις 12 Ιουνίου του 1236, οπότε και τελειώνει η αραβική της περίοδο.
Ας δούμε όμως τι τελικά αξίζει να δει κανείς στην Κόρδοβα συγκεκριμένα, εκτός από την ίδια την Κόρδοβα ως σύνολο.
Κόρδοβα, μερική άποψη του Αλκάθαρ και του Μεγάλου Τεμένους (καθεδρικός ναός)
Κόρδοβα, μερική άποψη του Αλκάθαρ προς τον Γλουανταλκιβίρ
Κόρδοβα, Αλκάθαρ, ο Πύργος των Λιονταριών (Torre de los Leones),
Κόρδοβα, Αλκάθαρ, άποψη του περιβόλου από τους κήπους,
Κόρδοβα, Αλκάθαρ, δυτική άποψη από τους κήπους, διακρίνεται ο Πύργος των Λιονταριών
Κόρδοβα, Αλκάθαρ, άποψη από την πλευρά του ποταμού (νότια)
Αν έχετε ώρα μπορείτε να επισκεφθείτε και την ερειπωμένη καστροπολιτεία Μεντίνα Αζαχάρα (Madinat al-Zahra) που βρίσκεται εκτός πόλης, στα δυτικά. Χτίστηκε το 936 και προβλεπόταν να αποτελέσει τη νέα διοικητική έδρα και πρωτεύουσα του χαλιφάτου, πιθανώς ώς ένδειξη ισχύος και πλούτου απέναντι στους χαλίφηδες της Βόρειας Αφρικής. Καταστράφηκε το 1010 μετά από πόλεμο μεταξύ των Αράβων. Το σημαντικότερο στον σημερινό αρχαιολογικό χώρο είναι πιθανώς οι τοίχοι του Salon Rico που είναι καλυμμένοι από ένα μυθικό μαρμάρινο κέντημα (ataurique) που αναπαριστά το Δέντρο της Ζωής. Μόνο το 10% του χώρου έχει ανασκαφεί.
Στο μεταξύ κάπου εκεί ήταν και η πρώτη μας στάση. Θα κάναμε που θα κάναμε μία στάση, είδαμε ένα κάστρο στην κορφή ενός λόφου, οπότε είπαμε δεν πάμε να ρίξουμε μία ματιά. Το κάστρο ήταν το Castillo de la Muela. Η κατάσταση διατήρησης δεν ήταν τέλεια, αλλά δεν πειράζει, καθώς σε τέτοια περίπτωση μπορεί να μην είναι τόσο εντυπωσιακό, αλλά είναι πάντα η ευκαιρία να δούμε αυθεντικά στοιχεία του αρχικού σχεδιασμού. Δίπλα στο κάστρο υπήρχαν ανεμόμυλοι.
Τελικά αποδείχθηκε ότι πρόκειται για ένα από τα πιο διάσημα σημεία της Ισπανίας καθώς το σκηνικό αυτό αποτέλεσε την έμπνευση για τη μάχη του Δον Κιχώτη με τους γίγαντες, από όπου και η γνωστή φράση, κυνηγάω ανεμόμυλους, στο παγκοσμίως γνωστό βιβλίο του Μιγκέλ ντε Θερβάντες. Βρίσκεται στην περιοχή Καστίλη λα Μάντσα στην μικρή πόλη Consuegra.
Η ιστορία του κάστρου ξεκινά τον 10ο αιώνα, κατά την αραβική περίοδο. Όμως το 1183 και αφού είχε περάσει σε χριστιανικά χέρια, παραχωρείται στους Ιωαννίτες ιππότες, οι οποίοι το διαμορφώνουν στη μορφή που είχαν τα σταυροφορικά κάστρα στη Μέση Ανατολή, όπως αν έχετε ακουστά το Κρακ των Ιπποτών, ένα από τα σημαντικότερα δείγματα της μεσαιωνικής στρατιωτικής αρχιτεκτονικής. Το κάστρο υπέστη σοβαρές ζημιές κατά τους Ναπολεόντιους πολέμους. Σήμερα ανήκει στον τοπικό δήμο και είναι επισκέψιμο. Και σε αυτό το κάστρο διακρίνεται το στοιχείο του αυτόνομου ακρόπυργου, χτισμένου ουσιαστικά εκτός του συγκροτήματος, ο οποίος συνδέεται με υπερυψωμένη γέφυρα με το κυρίως σώμα αυτού.
Οι ανεμόμυλοι χτίστηκαν το 16ο αιώνα για την άλεση των σιτηρών της περιοχής.
Η στάση στο κάστρο ήταν σύντομη και συνεχίσαμε βόρεια, αναλογιζόμενοι... που να ήξεραν οι άνθρωποι που τους έχτισαν τους ανεμόμυλους ότι θα τους μάθαινε όλη η υφήλιος.
Διασχίσαμε όλον αυτό τον απέραντο κάμπο και επιτέλους φθάσαμε σε βουνά. Αυτά ήταν τα όρη του Κεντρικού Συστήματος (Sistema Central). Λοιπόν, μάλλον δεν έχουμε πει ότι οι Ισπανοί αντί για οροσειρά, χρησιμοποιούν τον όρο Σύστημα. Δηλαδή αν αυτά τα όρη τα είχαμε στην Ελλάδα θα ήταν η Κεντρική Οροσειρά ή η οροσειρά της Κεντρικής Ελλάδας.
Προορισμός ήταν η Άβιλα. Τώρα γιατί αφήσαμε το Τολέδο για να πάμε στην Άβιλα την θέλει την εξήγησή του. Αρχικά πρέπει να πούμε ότι το βράδυ θα κοιμόμασταν Μαδρίτη, οπότε οπουδήποτε πηγαίναμε θα είμασταν περαστικοί. Άρα το Τολέδο αποκλείστηκε καθώς ξέραμε ότι θα χρειαζόταν αρκετό χρόνο για να το ευχαριστηθούμε. Από την άλλη, την προηγούμενη χρονιά είχαμε δει τυχαία, μάλλον καλύτερα άτυχα, ένα ντοκυμαντέρ που παρουσιάζε την Άβιλα και είχαμε εντυπωσιαστεί. Τώρα που τα βρήκαν τα πλάνα και φαίνονταν τα αξιοθέατα τόσα πολλά δεν ξέρω. Βέβαια ως φωτογράφος θα έπρεπε να ξέρω ότι μέσα από το φακό μπορείς να πολλαπλασιάσεις την ομορφιά, αλλά δεν είχα λόγο να υποψιαστώ κάτι τέτοιο. Για την Ισπανία μιλάμε, όχι για εκείνη την χώρα στην νοτιοανατολική άκρη της Ευρώπης που έκανε τη μεγαλύτερη καταστροφή στον κόσμο στην αρχιτεκτονική της κληρονομιά εξαφανίζοντάς την, βάσει ενός ιδιαίτερα πετυχημένου σχεδίου. Τέλος πάντων αυτός ήταν ο προορισμός μας και όταν τον είδαμε ήταν αργά να αλλάξουμε σχέδιο.
Πλησιάζοντας στην περιοχή της Άβιλα το τοπίο όπως είπαμε άρχισε να αλλάζει και να γίνεται ορεινό, λόγω του Συστήματος. Κάπως παράξενα ορεινό, αλλά ορεινό. Πως να το πω, δεν ήταν ένα δάσος, δεν ήταν βράχοι και γκρεμοί, βασικά δεν ήταν τίποτα. Ήταν το πιο αδιάφορο ορεινό τοπίο που έχω δει. Γενικά βέβαια το τοπίο της Ισπανίας ως τώρα δεν μας είχε εντυπωσιάσει. Φθάσαμε στην πόλη σχεδόν απόγευμα. Το νεότερο τμήμα της πόλης δεν ήταν και άσχημο, οπότε η θέα της τειχισμένης μεσαιωνικής πόλης άφηνε πολλές υποσχέσεις. Στέκεται στο δυτικό τμήμα του σημερινού πολεοδομικού συμπλέγματος. Θυμάμαι ότι με το ζόρι καταφέραμε να πληρώσουμε το παρκόμετρο ώστε να αφήσουμε το αυτοκίνητο κοντά στα τείχη, αλλά το κάναμε με τη βοήθεια μάλιστα ένος ηλικιωμένου ντόπιου Ισπανού, του οποίου, βάζω στοίχημα, δεν του άρεσε καθόλου το πόσο τουριστικός είχε γίνει ο τόπος του και οι ορδές τουριστών που πέρναγαν κάθε μέρα από το σπίτι του. Τέλος πάντων, αυτό είναι μεγάλη κουβέντα και ελπίζω κάποια στιγμή να την ανοίξω, καθώς από την άλλη θυμάμαι ότι οι Βενετσιάνοι, το 2000, ήταν πολύ περήφανοι για την πόλη τους και για το ότι ήταν ένα παγκόσμιο αξιοθεατο. Βέβαια από τότε άλλαξε πολύ ο τουρισμός, όπως επίσης και ο αριθμός των Βενετσιάνων που επιβίωσαν στην πολή τους.
Πάμε όμως πίσω στην Άβιλα.
Άβιλα, μερική άποψη του ανατολικού περιβόλου. Αριστερά διακρίνεται ημικυκλικός προμαχώνας,
Τότε ήταν που χτίστηκαν και τα σημερινά τείχη (1090). Έχουν μήκος 2516 μέτρα και φέρουν 87 ημικυκλικής διατομής πλευρικούς πύργους. Το ύψος τους φθάνει τα 12 μέτρα και διαθέτουν 9 οχυρωμένες πύλες. Θεωρούνται τα καλύτερα διατηρημένα αστικά μεσαιωνικά τείχη στον κόσμο.
Η Άβιλα επίσης είναι η γενέτειρα της Αγίας Τερέζας της Άβιλα, σημαντικής προσωπικότητας του καθολικισμού. Εντός της τειχισμένης πολής στέκεται και το Convento de Santa Teresa, μονή αφιερωμένη στην Αγία. Έχει χτιστεί τον 17ο αιώνα στη θέση που βρισκόταν η οικία της.
Πέρα από αυτά όμως, το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της πόλης, ειδικά όσο πηγαίνεις προς τα δυτικά, καταλαμβάνεται από σύγχρονες κατασκευές που μπορώ να πω ότι ούτε καν προσπαθούσαν να τηρήσουν τα προσχήματα. Ως τελικό συμπέρασμα, καταλήξαμε ότι δεν άξιζε ο κόπος να φθάσουμε ως εκεί για την Άβιλα. Είδικά όταν περάσαμε δίπλα από την Σεγκόβια και πήρε το μάτι μας εκείνο το Αλκάθαρ που μας στοίχειωσε τα επόμενα χρόνια και ακόμα δεν έχουμε καταφέρει να επισκέφθούμε.
Κάτι άλλο πράγματι άσχημο για εμάς, εκείνων βέβαια δικαίωμά τους, ήταν ότι το απόγευμα η Άβιλα έπαθε Γρανάδα, δηλαδή έκλεισαν τα πάντα από πολύ νωρίς, μαζεύοντας όλα τα τραπεζοκαθίσματα, σε σημείο που όταν φύγαμε, η τειχισμένη πόλη είχε μετατραπεί σε πόλη φάντασμα και είχαν αδειάσει οι περισσότερες θέσεις πάρκινγκ γύρω από τα τείχη. Ένα καλό ακόμα που μπορώ να θυμηθώ ήταν το γλυκό απογευματινό φως από την δυτική και νότια πλευρά των τειχών. Σήμερα βέβαια που ξανακοιτάζω όλα τα ιστορικά και αρχιτεκτονικά στοιχεία που είχα για την πόλη, καταλήγω ότι σίγουρα δεν ήταν μία τσάμπα επίσκεψη και απλώς χάσιμο χρόνου. Αλλά αυτές είναι οι σκέψεις και οι ενστάσεις για κάθε μέρος όταν ο ταξιδιωτικός χρόνος είναι περιορισμένος.
Όπως καταλαβαίνετε φύγαμε νηστικοί και από την Άβιλα. Νύχτα και νηστικοί. Η εθνική οδός όμως που οδηγούσε στην Μαδρίτη, τελικό προορισμό μας για εκείνη την ημέρα ήταν καινούργια και θύμιζε εκείνες στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, άρα και τα area de servicio είχαν μετατραπεί σε rest areas. Δηλαδή πως είναι να σταματάς στον Κορινό, αυτό ακριβώς. Οπότε σταματήσαμε σε ένα τέτοιο και φάγαμε στο self service. Το φαγητό σίγουρα δεν θα μας μείνει αξέχαστο, αλλά πεινούσαμε τόσο πολύ που θα έτρωγα και το σκορδοπιάτο που μας σέρβιραν το πρώτο βράδυ (βλ μέρος Ι). Γενικά πάντως τα area de servicio ήταν μόνο για γλυκά και κανένα σάντουιτς. Στο σάντουιτς βέβαια ποτέ αλλαντικό μαζί με τυρί, έβαζαν ή το ένα ή το άλλο. Πιθανώς κάποιος τους είπε ότι τσακώνονται, κάτι που δεν μου έχει τύχει να παρατηρησω ποτέ στα δικά μου σάντουιτς που τα βάζω μαζί.
Το σχέδιο για τις επόμενες ώρες έλεγε ότι θα οδηγούσαμε ως το αεροδρόμιο της Μαδρίτης, θα αφήναμε το αυτοκίνητο και θα παίρναμε ταξί το οποίο θα μας πήγαινε στο κέντρο της πόλης και στο ξενοδοχείο που είχαμε κλεισει. Το αυτοκίνητο θα έπρεπε να το αφήσουμε γεματό καύσιμο, όπως ακριβώς το είχαμε παραλάβει. Οπότε επρέπε να σταματήσουμε σε κάποιο βενζινάδικο σχετικά κοντά στο αεροδρόμιο. Στο τελευταίο βενζινάδικο αποφασίσαμε ότι δεν είμαστε αρκετά κοντά, αλλά τελικά και το τελευταίο ήταν και κοντά είμασταν. Κάπου εκεί ξεκίνησε το θρίλερ!
Κάθε σκηνικό εξαρτάται από τις συνθήκες. Οι συνθήκες στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν ότι είχαμε να οδηγήσουμε με αυξημένη κίνηση σε μία από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες καθώς ερχόμασταν από δυτικά και το αεροδρόμιο βρίσκεται βορειονανατολικά της Μαδρίτης. Δεν θα μπαίναμε στο κέντρο, αλλά και οι περιφερειακοί δρόμοι μίας μεγαλούπολης φθάνουν. Ήταν νύχτα και είμασταν κουρασμένοι, από το πρωί στο δρόμο, κάτι που δημιουργεί και νεύρα. Οι δρόμοι πλησιάζοντας στο Μπαράχας είναι πραγματικό κομφούζιο, η σήμανση δεν ήταν και η καλύτερη που έχουμε δει ή απλά λόγω της ύπαρξης των πολλών δρόμων, σε κάθε σημείο μπορούσες να πας με διαφορετικούς τρόπους, κάτι που αποτυπωνόταν στη σήμανση, με αποτέλεσμα να είναι και αυτή κομφούζιο για έναν ξένο και μη εξοικειωμένο με την πόλη. Επίσης σε όλα αυτά παίζει ρόλο και το ότι τα τέρμιναλ δεν βρίσκονται όλα στην ίδια περιοχή. Επίσης πριν φθάσουμε στο παρκινγκ να παραδόσουμε το αυτοκίνητο έπρεπε να βρούμε καύσιμα. Το τι τραβήξαμε να φθάσουμε σε εκείνο το πάρκινγκ δεν λέγεται. Ακόμα και η είσοδός του, με το μόνο που μπορεί να παρομοιαστεί είναι με μάτι βελόνας που προσπαθείς να βάλεις την κλωστή, όπου κλωστή το αυτοκίνητο, ενώ την ίδια στιγμή υπάρχουν και 20 άλλα μάτια από βελόνες κολλητά σε αυτήν που έπρεπε να βάλουμε την κλωστή, εεεε... συγνώμη το αυτοκίνητο. Περιττό να πούμε βέβαια ότι για πρώτη φορά είχαμε αποφασίσει ότι δεν θα το γυρίζαμε γεμάτο καύσιμο και ας το χρέωναν όσο ήθελαν. Τέτοια ήταν η απελπισία και η κουρασή μας να φθάσουμε και να απαλλαγούμε από αυτό.
Κάποια στιγμή μετά από αρκετούς κύκλους τα καταφέραμε, ακόμα δεν το έχω πιστέψει, αλλά ναι έγινε, αλλά δεν είχε τελειώσει. Δεν ξέρω πως, ο υπάλληλος μας έπεισε ότι ήταν κρίμα να το παραδόσουμε έτσι και να πληρώσουμε ακριβά τα καύσιμα, σιγά τη διαφορά βέβαια, οπότε αποφασίσαμε να ξαναβγούμε από τη βελόνα μας και να βρούμε βενζινάδικο. Ενώ φυσικά έπρεπε να ξαναγυρίσουμε πίσω. Η αλήθεια είναι ότι δεν θυμάμαι, νομίζω όμως ότι χαθήκαμε πάλι, αλλά καταφέραμε να το βρούμε, να βάλουμε βενζίνη και, ω του θαύματος, να ξαναβρούμε την βελόνα μας για δεύτερη φορά μέσα σε μισή ώρα. Η χαρά μας ήταν απερίγραπτη. Νομίζω ότι δυσκολευτήκαμε περισσότερο και από τη Λυόν στη Γαλλία, εποχές χωρίς gps, όταν προλάβαμε την πτήση μας στο τσακ.
Είχε όμως τελειώσει, η αλήθεια είναι ότι η ημέρα δεν είχε πάει και πολύ καλά, οπότε ήρεμοι πια πήραμε εκείνο το ταξί που σχεδιάζαμε και σε λίγη ώρα είμασταν στο κέντρο της Μαδρίτης, όπου και το ξενοδοχείο μας. Βέβαια είχε πια νυχτώσει. Κάναμε ένα γρήγορο φρεσκάρισμα στην εμφανισή και στην διάθεσή μας και βγήκαμε να δούμε την πόλη. Για μένα ήταν η πρώτη φορά. Ένα γρήγορο πέρασμα από την Πλάθα ντελ Σολ και χωθήκαμε σε μία μπυραρία. Όμως και εκεί είχαμε ένα προβληματάκι, καθώς μας είπαν επί τη εμφανίσει, ότι δεν θα το ξενυχτούσαν, δηλαδή θα έκλειναν σε μισή ώρα. Τέλος πάντων είπαμε, πρόβλημά τους και όχι δικό μας, ήπιαμε στα γρήγορα δύο μπύρες και φύγαμε να επιδοθούμε στο αγαπημένο μας σπορ όταν είμαστε σε μία ξένη πόλη, δηλαδή τον ποδαρόδρομο χαζεύοντας. Δεν πέρασε όμως πολύ ώρα και τα πόδια μας άρχισαν να διαμαρτύρονται εντόνως, οπότε γυρίσαμε στο ξενοδοχείο. Την επόμενη, ημέρα Παρασκευή, θα πέρναμε μία γεύση από Μαδρίτη και το απόγευμα πετάγαμε για Αθήνα. Οπότε είχαμε πολύ πρωινό ξύπνημα ώστε να προλάβουμε όσο περισσότερα γινόταν.
Η τελευταία μέρα του ταξιδιού είχε φθάσει. Έναν καφέ στο πόδι, δεν είχαμε κλείσει πρωινό, μαζέψαμε τα πράγματα τα οποία αφήσαμε στη ρεσεπσιόν του ξενοδοχείου και φύγαμε να δούμε την Μαδρίτη. Τώρα, αν κάποιος με ρωτήσει αν μου άρεσε η Μαδρίτη, θα έλεγα μάλλον ναι. Αν όμως με ρωτούσε τι μου άρεσε στη Μαδρίτη, θα μου ήταν δύσκολο να απαντήσω. Η Μαδρίτη είναι μία ωραία πόλη η οποία μπορεί και να μην έχει κανένα ιδιαίτερο αξιοθέατο. Ναι οκ, ωραία η Πλάθα ντελ Σολ με τα εντυπωσιακά κτήρια ένα γύρω, γραφική η Πλάθα Μαγιόρ με τις ρυθμικά επαναλαμβανόμενες προσόψεις που την περικλείουν, ενδιαφέροντα κάποια άλλα σημεία και ορισμένα κτήρια, αλλά ως εκεί. Ο καθεδρικός ναός, γοτθικο-αναγεννησιακού ρυθμού εξωτερικά και γοτθικού εσωτερικά, όσο και να προσπαθεί είναι πολύ φρέσκος, ολοκληρώθηκε όταν ήμουν πολλά χρόνια ήδη ενήλικας, οπότε είναι μάλλον νεογοτθικού-αναγεννησιακού ρυθμού, το παλάτι είναι ελαφρώς αδιάφορο, όπως και η περιοχή που βρίσκεται, ενώ το άγαλμα του Θερβάντες με εκείνα των Δον Κιχώτη και Σάντσο Πάντσο δεν νομίζω ότι μπορούν να κάνουν κανέναν να αισθανθεί χαρούμενος που επιτέλους επισκέφθηκε τη Μαδρίτη. Οπότε θα μου πει κάποιος, ωραία όλα αυτά, τότε γιατί λες ότι σου άρεσε η Μαδρίτη; Έλα ντε! Όμως μου άρεσε. Είναι μάλλον χαμηλών τόνων, δεν φωνάζει και έχει ωραία αύρα, ενώ είναι ή καλύτερα δείχνει, γεμάτη κανονική ζωή, όχι ζωή βιτρίνας τουριστικού προϊόντος, παρά τον απίστευτο αριθμό επισκεπτών που δέχεται. Ναι, μάλλον αυτό μου άρεσε. Τουλάχιστον αυτό εισέπραξα. Από την άλλη μείναμε μόνο λίγες ώρες. Είναι πιθανώς άδικο να εκφέρεις γνώμη για μία ευρωπαϊκή ιστορική πρωτεύουσα έχοντας πάρει μόνο μία μικρή γεύση. Αλλά και έτσι να το σκεφτώ, θα παραμείνω σε αυτά που έγραψα παραπάνω. Άν ξαναπάω, βλέπουμε.
Ας δούμε όμως και εδώ πιο συγκεκριμένα τα περί Μαδρίτης και τα πιο ενδιαφέροντα σημεία που επισκεφθήκαμε εμείς.
Αρχικά πρέπει να πούμε ότι και η Μαδρίτη ιδρύθηκε από τους Άραβες, γύρω στο 850, σαν ένας μικρός οχυρός οικισμός με το όνομα Mayrit. Ήταν κάτι σαν προκεχωρημένο φυλάκιο για την προστασία του Εμιράτου της Κόρδοβας από τα χριστιανικά βασίλεια του βορρά. Στους Χριστιανούς πέρασε το 1085 όταν ο βασιλιάς Αλφόνσος ΣΤ΄ κατέλαβε το οχυρό. Πρωτεύουσα του κράτους θα γίνει μόλις το 1561 από τον Φίλιππο Β΄. Μάλιστα ως τότε η βασιλική αυλή είχε την έδρα της στο Τολέδο, αν και μάλλον θα μπορούσε να χαρακτηριστεί περιπλανώμενη, αφού συχνά περνούσε και από το Βαγιαδολίδ και πάλι πίσω. Φυσικά σήμερα είναι μία μεγαλούπολη και πραγματικά περπατώντας στους πολύβοους δρόμους της, ακούγεται τόσο αστείο ότι ξεκίνησε ως ένας μικρός οχυρωμένος οικισμός.
Ένα άλλο σημείο που αξίζει να επισκεφθεί κανείς είναι η Πλάθα ντε λα Βίλα (Plaza de la Villa) που περικλείεται από κτήρια θαυμάσιας αρχιτεκτονικής. Παρόμοια εικόνα έχει όλη η περιοχή γύρω από την πλατεία. Διοικητικό και πολιτικό κέντρο της Μαδρίτης κατά το μεσαίωνα, αποτελούσε την κεντρική πλατεία της πόλης κατά την εποχή εκείνη. Είναι ένα από τα καλύτερα διατηρημένα σημεία της πόλης. Από ότι είδαμε εμείς πάντως ήταν το πιο όμορφο. Σημαντικά κτήρια στην πλατεία είναι το Torre y casa de los Lujanes (15ος αιώνας) στην ανατολική πλευρά, με τον χαρακτηριστικό πύργο, το μόνο γοτθικό κτήριο με μουδεχάρ στοιχεία που σώζεται στη Μαδρίτη, το Casa de la Cinceros (16ος αιώνας) στη νότια πλευρά, ένα αναγεννησιακό παλάτι και το Casa de la Villa (17ος αιώνας) μπαρόκ κτήριο που στέγασε για αιώνες το δημαρχείο της Μαδρίτης, στη δυτική πλευρά της πλατείας.
Βεβαίως αφού είμαστε στη Μαδρίτη, ένα πέρασμα από το άγαλμα του Θερβάντες και εκείνα των ηρώων του επιβάλεται, ενώ και ένα χάζεμα στις μεγάλες λεωφόρους της πόλης δεν είναι άσχημο. Είχαν κάτι που μας άρεσε.
Η ώρα όμως είχε περάσει και έπρεπε να αναχωρήσουμε. Γυρίσαμε στο ξενοδοχείο, καλέσαμε ταξί και μας πήγε στο Μπαράχας. Από την πτήση μας για Αθήνα δεν θυμάμαι και πολλά καθώς κοιμόμουν σχεδόν συνεχώς.
Αυτή λοιπόν ήταν η πρώτη μας επαφή με την Ισπανία. Στην οποία θα γυρίζαμε κάθε Μάρτη για τα επόμενα χρόνια. Η Ισπανία είναι μία υπέροχη χώρα. Ναι, τα φυσικά τοπία της δεν μας άφησαν άλαλους, χρειάστηκε να περάσουν τρία χρόνια για να επισκεφθούμε τις πηγές του Γκουαντλακιβίρ και να δούμε κάποια πραγματικά ωραία τοπία, αλλά και εμάς οι περιηγήσεις μας ήταν συγκεκριμένες και βέβαια, μιλώντας για μία μεγάλη χώρα, περιορισμένες. Όμως η εμπειρία της αναζήτησης και φωτογράφισης του λύγκα στο Φυσικό Πάρκο μένει πραγματικά αξέχαστη, ενώ τα μνημεία της είναι απλώς μοναδικά και διατηρημένα σε ιδιαίτερα υψηλό βαθμό, με όσες προβληματικές παρεμβάσεις έχουν γίνει, ενώ είναι πραγματικά πολλά! Οι ίδιοι οι Ισπανοί είναι πολύ ευχάριστοι. Ακόμα και όταν δεν μιλούσαν αγγλικά και δεν υπήρχε τρόπος να μιλήσουμε, παρέμεναν ανοιχτοί και προσπαθούσαν να συνενοηθούν. Επίσης ο τρόπος που οδηγούν είναι πολύ καλός. Μάλλον όχι καλός, είναι απλός και κανονικός. Το τονίζω, κανονικός, καθώς μην ξεχνάμε ότι προέρχομαι από μία χώρα όπου τα αυτονόητα γίνονται ζητούμενα. Και νομίζω ότι στην Ισπανία δεν συμβαίνει αυτό. Οπότε, πως να μην αισθάνεσαι όμορφα εκεί; Άνθρωπος, έστω και για λίγο.
Τέλος Μέρους ΙΙ
